Wszędzie tam,
gdzie powstają
nowe konstrukcje

Plan technologiczny jako dokument prawny; cz. 1


Wiele lat wstecz obowiązywały w Polsce przepisy dotyczące prototypów, także maszyn. Traktowały one łagodnie wykonawcę nieudanego prototypu, pozwalając wliczyć koszty w straty, wydłużały gwarancję oraz wykluczały jakieś odszkodowania, zwłaszcza gdy wcześniej zawarta była pomiędzy stronami umowa o wykonanie prototypu. Dzisiaj też są jakieś przepisy, ale bardziej dotyczą one wyższych uczelni i instytutów, a nie innowacyjnych firm inżynierskich i umów zawieranych przez takie firmy z inwestorami.

Aleksander Łukomski

Zgodnie z przepisami umowa o wykonanie prototypu lub jednostkowej maszyny jest normalną umową o dzieło, zawartą na wykonanie maszyny według ogólnych zasad. Aby zabezpieczyć wykonawcę, ale także i inwestora, przed skutkami nieudanego prototypu trzeba więc stosować inne rozwiązanie.

plan technologiczny

Kiedyś w Polsce produkowało się dużo obrabiarek specjalnych, zespołowych i linii obróbczych. Były to jedne z najdroższych jednostkowych urządzeń technologicznych, jakie można było zamówić w Polsce. Wypracowano wówczas metodę zatwierdzania danych do projektowania takich maszyn. Był to plan technologiczny, specjalnie wykonany w celu umożliwienia zatwierdzenia zarówno detalu, który „wchodził” na obrabiarkę specjalną i miał jakąś postać oraz wymiary i ich tolerancje, jak i detalu, który „wychodził” po obróbce z obrabiarki specjalnej i też miał wymiary (zmienione) i tolerancje po obróbce. Plan ten wykonany przez projektanta obrabiarki zamieszczano na ogół w ofercie i był on podpisywany przez głównego technologa i dyrektora inwestora, a ze strony fabryki obrabiarek – przez dyrektora fabryki. Plan miał podane jeszcze inne parametry technologiczne i wydajnościowe. Chodziło o to, że jeśli inwestycja w obrabiarkę miała przynieść konkretne wymierne korzyści ekonomiczne i jakościowe, to decyzja o zamówieniu takiej drogiej maszyny nie mogła być oparta o jakieś niesprawdzone lub niesprecyzowane i nieprzeanalizowane założenia, bo te mogłyby doprowadzić do nieuzyskania żądanych wymiarów i wydajności, a przez to do niepotrzebnego wydania dużych pieniędzy lub prowadzenia długotrwałych sporów (też sądowych). Stworzenie planu technologicznego wymagało więc dosyć szczegółowej analizy, zarówno wykonywanej przez projektanta obrabiarki, jak i jego zwierzchników, ale też przez technologów inwestora. Sposób analizy i system zatwierdzania planu technologicznego, był specjalną procedurą, która minimalizowała ryzyko nieudanej inwestycji, miała skutki dla inwestora, ale też dla fabryki obrabiarek. Plan technologiczny był też poważnym dokumentem prawnym, gdyż zapisano w nim dość szczegółowo jak ma wyglądać detal przed obróbką, jak i po obróbce, i zawarto większość parametrów technologicznych i wydajnościowych, co likwidowało sytuacje sporne pomiędzy zlecającym a wykonawcą. Doświadczenia te zostały przeniesione do Polski z USA przez inżynierów polonijnych, którzy wspierali w tamtych czasach polski przemysł.


cały artykuł dostępny jest w wydaniu 6 (117) czerwiec 2017

Najnowsze wydanie


280

Czerwiec 6 (117) 2017
spis treści

Artykuł na życzenie

................................

Poniżej zamieszczamy fragmenty artykułów z najnowszego wydania, na które można głosować w naszej internetowej sondzie.
Artykuł, który zdobędzie największą ilość głosów zostanie opublikowany w całości.

Automatyzacja pracy w złożeniach

Przy projektowaniu elementów maszyn często zdarza się, że pewne ich fragmenty lub podzespoły wykorzystywane są wielokrotnie. Wynika to chociażby z typoszeregów...

Rekreacyjne jednostki podwodne

Idea swobodnego pływania pod wodą znana była od stuleci. Z lepszymi lub gorszymi efektami ludzie pragnęli zajrzeć w głębiny. Wyobraźnię pobudzali zarówno...

Plan technologiczny jako dokument prawny; cz. 1

Wiele lat wstecz obowiązywały w Polsce przepisy dotyczące prototypów, także maszyn. Traktowały one łagodnie wykonawcę nieudanego prototypu, pozwalając wliczyć koszty w straty...

Rola checklist’y w procesie analiz numerycznych CAE

Czas wprowadzania produktów na rynek wciąż się skraca. Każdy projekt musi spełniać kolejne, coraz bardziej restrykcyjne, normy. Presja czasu może...

Wybrane zagadnienia obróbki wiórowej ; cz. 1. Zmniejszanie zużycia ostrzy w obróbce materiałów trudnoobrabialnych

Zapotrzebowanie na wysokiej jakości wyroby, nierzadko o złożonej i zarazem lekkiej konstrukcji oraz czasem nietypowych kształtach, wymusza na producentach stosowanie coraz lepszych...

Poszukiwanie źródła rezonansu. Badania wibroakustyczne silników spalinowych w praktyce; cz. 2

Pomimo ciągłego doskonalenia oprogramowania CAD/CAE, nie da się – na etapie konstruowania silnika – do końca przewidzieć potencjalnych jego uszkodzeń...

Poliwęglan czy szkło?

Technika rozwija się w tak zawrotnym tempie, że to co dziś jest wielką innowacją, jutro będzie już przestarzałe. Każda firma, która...

Pop.Up. Nowa wizja transportu

Podczas ostatniego Salonu Samochodowego w Genewie zaprezentowano wiele ciekawych konceptów. W większości były to atrakcyjne i szybkie supersamochody oraz niewielkie, ekologiczne pojazdy miejskie. Ryszard...

Na marginesie Shanghai Car Show 2017

Początki japońskiego, a następnie koreańskiego przemysłu motoryzacyjnego były z perspektywy wysoce rozwiniętych krajów europejskich czy Stanów Zjednoczonych zabawne. Teraz niegdysiejsze motoryzacyjne „dzieci”...