18 czerwca 2019


Pierwsze mechaniczne zegary wieżowe pojawiały się na budynkach kościołów i najbardziej okazałych gmachach miejskich od końca XIII wieku. Te pionierskie „zegary kołowe”  były tworzone wedle jedynych, znanych ówcześnie prawideł, a każdy z nich mógł wyróżniać się dodatkowym wyposażeniem (wybijanie godzin i kwadransów, wskazania kalendarzowe i astronomiczne, czy też popularny wtedy teatr figur). Z zupełnie inną sytuacją mieli do czynienia budowniczowie – zegarmistrze, przy odbudowującym się Zamku Królewskim w Warszawie.

Władysław Meller

W tamtym czasie – na początku lat 70-tych ub. wieku – można było wykonać tak zegar mechaniczny, elektryczny, jak i elektroniczny. Rozważając rodzaj konstrukcji dla nowego mechanizmu wybierano między dwiema koncepcjami, zastanawiając się, czy nowy zegar ma być budowany zgodnie z najnowocześniejszymi tendencjami, czyli być rozwiązaniem elektronicznym, czy też ma być tradycyjną konstrukcją mechaniczną.

zegar zamkowy warszawa

Dziś, w dobie odrodzenia się fascynacji mikromechaniką zegarkową, i to zarówno nowymi rozwiązaniami, jak i szeroko pojętymi produktami typu vintage, łatwo byłoby podjąć decyzję identyczną do tej, jaką podjął Obywatelski Komitet Odbudowy Zamku Królewskiego w Warszawie, ponad 40 lat temu.
Korzystając na co dzień z urządzeń elektronicznych wiemy, że jakakolwiek ich naprawa polega zwykle na wymianie dużych zespołów, a co jakiś czas całego urządzenia. Dla odmiany (co było znane także wtedy) urządzenia mechaniczne, w tym w szczególności zegary i zegarki, mogą pracować przez dziesiątki i setki lat, tylko ze standardową obsługą serwisową. Powziętą wówczas decyzję o budowie zegara mechanicznego uzasadniano także tym, że wykonania takiego urządzenia mogli podjąć się w czynie społecznym rzemieślnicy warszawscy, przy wsparciu osób z Politechniki Warszawskiej i przemysłu.
Gdybyśmy dziś stanęli przed podobnym wyzwaniem, na pewno nie można byłoby myśleć o czynie społecznym, a nawet gdyby jakaś grupa osób zdecydowała się na wykonanie zegara, to i tak polegałoby to na zbiórce funduszy i zleceniu wykonania zegara jednostce wyspecjalizowanej, w kraju lub za granicą. Wówczas jednak, dzięki zapałowi zegarmistrzów (a nie dlatego, że wtedy takich wyspecjalizowanych jednostek w kraju nie było) zegar w czynie społecznym udało się wykonać.

 

cały artykuł dostępny jest w wydaniu 4 (91) kwiecień 2015

Czytaj także:

Napęd przenośnika platformowego w fabryce samochodów Napęd przenośnika platformowego w fabryce samochodów
W urządzeniach automatycznego transportu technologicznego w przemyśle motoryzacyjnym występuje...
Rozwiązywanie problemu z deformacją wypraski Rozwiązywanie problemu z deformacją wypraski
Wszystkie elementy obudowy uchwytu do urządzenia nawigacyjnego firmy TomTom muszą spełniać surowe...
Optymalizacja konstrukcji Optymalizacja konstrukcji
Większość współczesnych systemów CAD ma możliwość przeprowadzania analiz wytrzymałościowych metod...
Dokładność skanera 3D. Jak jest weryfikowana? Dokładność skanera 3D. Jak jest weryfikowana?
(artykuł sponsorowany) Jednym z ważnych zastosowań skanera 3D jest użycie go jako urządzenia...