22 sierpnia 2019


Do budowy obrabiarek zespołowych stosuje się częściowo zespoły zunifikowane, a częściowo zespoły specjalnie konstruowane do konkretnych detali, obrabianych na tych maszynach. Do zespołów zunifikowanych należą m.in. stoły podziałowe, zarówno wzdłużne, jak i obrotowe. Służą one do przenoszenia obrabianych detali z jednego stanowiska obróbczego na następne. Są jednymi z najważniejszych zespołów każdej obrabiarki zespołowej o wielu stanowiskach obróbczych. Muszą spełniać bardzo wysokie wymagania dotyczące dużej dokładności pozycjonowania, a zwłaszcza utrzymania tej dokładności w całym okresie eksploatacji obrabiarki.

Aleksander Łukomski

Urządzenia podziałowe są w zasadzie dobrze znane w obróbce detali, jak choćby podzielnica (która służy do obracania i ustalania kątowego, na ogół pojedynczego detalu, np. podczas frezowania różnych płaszczyzn pod różnymi kątami w tym detalu) czy urządzenia podziałowe w oprzyrządowaniu np. wiertarskim.

stol obrotowy
Fot. 1 Stół obrotowy JAG czterostanowiskowy

Stół obrotowy podziałowy JAG składa się z tarczy o pionowej osi obrotu, mechanizmu napędu obrotu i zatrzasku ustalającego kolejne położenia. W obrabiarkach zespołowych na stole obrotowym podziałowym, z pionową osią obrotu tarczy, montuje się kilka przyrządów (od czterech do dwunastu). Dodatkowo oddziałują na niego różne siły skrawające, niekiedy znaczne, z różnych kierunków. Taki stół obrotowy podziałowy musi więc spełniać przede wszystkim:

  • wysoką (żądaną) dokładność podziału, której wielkość decyduje o wyborze konstrukcji zatrzasku;
  • odporność na oddziaływanie sił skrawania. Jeżeli siły te są znaczne, mogą wywołać w zatrzasku naprężenia ścinające lub zginające. Dlatego należy po dokonaniu każdego podziału zamocować tarczę obrotową do korpusu (podstawy) stołu podziałowego. Likwiduje się w ten sposób także drgania tarczy podczas obróbki, co ma duży wpływ na gładkość powierzchni obrabianych.

Stoły obrotowe podziałowe mają najczęściej proste rozwiązania zatrzasku – ryglowania, które polega na wprowadzeniu w specjalny otwór z tulejką (w tarczy stołu) tłoczka (pilota) – cylindrycznego lub stożkowego. Rozwiązanie z pilotem cylindrycznym obarczone jest stosunkowo dużym błędem, wynikającym z luzów, zarówno w otworze prowadzącym pilota, jak i luzów w otworze tulejki zamontowanej w tarczy stołu. Lepiej jest, gdy tulejka i element ustalający pilota są stożkowe. Wtedy jest mniej o jeden błąd. Rozwiązania te dodatkowo powodują częste zakleszczanie pilota i stosunkowo szybką utratę dokładności, w wyniku zużycia części zatrzasku. Wychodząc z analizy tolerancji można prosto obliczyć błąd podziału dla takich rozwiązań konstrukcyjnych. Oczywiste jest, że im większy promień umieszczenia pilota tym błąd jest mniejszy.

 

cały artykuł dostępny jest w wydaniu 3 (126) marzec 2018

Czytaj także:

Narady i zebrania w działalności inżynierskiej
My Polacy, często traktujemy sprawy decyzji i poleceń nonszalancko. W wielu dużych zakładach i&...
Jaguar XJR-15 – czysta adrenalina Jaguar XJR-15 – czysta adrenalina
Jaguar XJR-15 to samochód wyścigowy, którym można się poruszać po drogach publicznych i pierwsze na...
Innowacyjność w działalności inżynierskiej Innowacyjność w działalności inżynierskiej
Pod względem innowacji w produkcji i gospodarce polskie przedsiębiorstwa należą do najmniej...
Wiercenie otworów w produkcji wielkoseryjnej Wiercenie otworów w produkcji wielkoseryjnej
Operacja wiercenia jest jedną z najprostszych i najlepiej opanowanych w technologii produkcji...