16 października 2021

George Bernard Shaw często pisywał i wypowiadał się z zachwytem o marce. Słynny Thomas Edward Lawrence, znany jako Lawrence z Arabii, krótkie chwile pobytu w ojczyźnie najczęściej spędzał za kierownicą swojego Brough Superiora. Właśnie w 1934 miał odebrać nową maszynę. Niestety było coś nie tak z gaźnikiem. Po poprawkach w firmie AMAL SS 100 nazwany George VII był gotowy. Lawrence mógł go sprawdzić dopiero w maju 1935 roku.

9 Brough Superior

Podczas szybkiej jazdy wąską, otoczoną żywopłotami, drogą zobaczył na jej środku dwóch rowerzystów. Próba hamowania i unik na nieistniejące pobocze. Brytyjski bohater zmarł w szpitalu 19 maja. Neurochirurg, który usiłował go ratować, Hugh Cairno, prowadził później przez wiele lat kampanię na rzecz używania kasków motocyklowych. Według wielu – stracił Lawrence’a, ale uratował tysiące motocyklistów.

20 Brough Superior

Jednym ze słynnych klientów był William Lyons. Kupił w 1929 roku model SS 100, a po dwóch latach pojawił się na rynku jego pierwszy samochód sportowy nazwany Swallow SS 100. Dosyć szybko przechrzczono go na Jaguara.
Fabryka w Nottingham obok motocykli budowała wózki boczne, a od 1935 roku samochody sportowe. Tradycyjnie stosowano w nich silniki innych firm takich jak 8-cylindrowy Hudson i 12-cylindrowy Lincoln – Zephyr. Wojna położyła kres działalności. Jeszcze w 1940 roku zbudowano dziesięć motocykli, po czym zajęto się produkcją silników lotniczych Rolls Royce Merlin. Po wojnie nie było dostawców silników i marce nie udało się przetrwać. Motocykle Brough Superior jeszcze przez wiele lat pojawiały się na trasach wyścigów i podczas tygodnia rekordów w Bonneville. Niestety firma już się nie podniosła. SS 80 i SS 100 stały się inspiracją inżynierów i obiektami westchnień kolekcjonerów. George Brough zmarł w 1970 roku.

Legenda powraca
W 90-tą rocznicę powstania legendarnego modelu SS 100 przedstawiono jego współczesną wersję. Prawa do marki kupił w 2000 roku Marc Upham. Jest on postacią znaną od lat w świecie brytyjskich klasyków motocyklowych, jak również w świecie wyścigów. Jako ciekawostkę można podać, że jego firma zajmująca się motocyklami klasycznymi ma siedzibę w Austrii.

13 Brough Superior

Projektem i produkcją nowego Superiora zajęła się francuska firma Boxer Design, kierowana przez Thierry’ego Henriette. Warto wspomnieć, że pracownicy biura projektowego firmy i stylista Sacha Lakic brali udział m.in. w powstaniu francuskiej marki Voxan.

21 Brough Superior

Motocykle projektowano i produkowano we współpracy z zakładami lotniczymi Dessault. Być może nie trafiły w swój czas lub zawiódł marketing, bo marka przez chwilę przestała istnieć. Wykupiona przez Venturi

22 Brough Superior

Automotive przeniosła się do Monaco i zajęła motocyklami elektrycznymi. Zupełnie niedawno zaprezentowała ciekawy motocykl elektryczny o mocy 200 KM i zasiegu 180 km. Ładowanie jego akumulatorów, według zapewnień producenta, trwa nie dłużej niż ładowanie telefonu komórkowego.

14 Brough Superior

Nowy Brough Superior SS 100 zachował styl pierwowzoru. Jest nawet do niego łudząco podobny. Wykorzystano najnowsze technologie, aby zbudować lekką i szybką klasyczną maszynę, godną reprezentowanej marki. W tym celu konstruktorzy musieli odejść nieco od tradycji szacownej firmy.

15 Brough Superior

Nie znaleziono producenta silnika, który mógłby być zastosowany w nowej konstrukcji, w związku z czym należało zaprojektować go od podstaw. Wspólnie z firmą Akira Engineering stworzono jednostkę w układzie V rozchyloną o 88 stopni, o pojemności 997 ccm. Założona w projekcie niezwykle niska masa motocykla wymagała specjalnej budowy obudów silnika, ponieważ miał on zostać mocno obciążonym elementem nośnym motocykla. Poza tym zgodnie z tradycją marki miał pozwalać dostosowywać swoje parametry do wymagań klientów. Obecnie sprawa jest prostsza niż kilkadziesiąt lat temu, bo zamiast wyszukanych zabiegów mechanicznych wystarczy pogrzebać w mapach zapłonu. Firma oferuje maszyny o mocy 100 lub 140 KM. Silnik jest częścią bardzo oszczędnej stalowej rurowej ramy połączonej z tzw. subramą wykonaną z tytanu. Wahacz wykonano ze stopu aluminiowo – magnezowego, a za amortyzację odpowiada specjalny, w pełni regulowany produkt firmy Ohlins.

23 Brough Superior

Ciekawie rozwiązano przednie zawieszenie. Powrócono do rozwiązania zastosowanego przez Claude Fiora w wyścigowym motocyklu Yamaha sezonu 1979. Dzięki zabiegom marketingowców wielu zarzuca, że jest to po prostu kopia zawieszenia Duolever BMW. Samo BMW w prospektach reklamowych twierdzi, że skorzystało z rozwiązania brytyjskiego inżyniera Hossacka z 1980 roku. W każdym razie konstruktorzy zawieszenia SS 100 wykonanego z magnezu i aluminium powołują się na Fiora. W układzie hamulcowym zastosowano cztery ceramiczne tarcze.

24 Brough Superior

Motocykl pełen jest typowych dla marki elementów, stanowiących niepowtarzalne „smaczki stylistyczne”. Puryści mogą zarzucić brak klasycznych szprychowych kół. Brak tego klasycznego elementu wynagradza bardzo niska masa motocykla, wynosząca zaledwie 180 kg. Szkoda, że nie ma klasycznych szprych i pięknych gaźników firmy AMAL. Niestety gaźniki uniemożliwiłyby homologację motocykla. Na szczęście nie ma też ABS, kontroli trakcji i innych elektronicznych wynalazków pozbawiających kierowcę przyjemności jazdy klasykiem.

25s Brough Superior

Najnowszy Brough Superior SS 100 to bezsprzecznie dzieło sztuki stylistycznej i inżynierskiej. Maszyna, która już przeszła do motocyklowej klasyki podobnie jak np. mający polskie korzenie Munch Mamuth 2000.
SS 100 zgodnie z tradycją firmy nie będzie tani. W latach trzydziestych jego protoplasta kosztował około dwustu funtów, podczas gdy Triumph Speed Twin około pięćdziesięciu. Obecne ceny rzadkich egzemplarzy SS 100 osiągane na aukcjach przekraczają często pół miliona dolarów.

Ryszard Romanowski

Literatura:
Ian Ward, Laurie Caddell: Great British Bikes, Wyd. Black Cat 1987
Motocykl Moje Hobby
Katalog Brough Superior SS100, 2013

 

artykuł pochodzi z wydania 7/8 (82/83) lipiec/sierpień 2014